امروز سيزدهم آبان ماه، روز ملی مبارزه با استكبار جهانی و سالروز تسخير لانه جاسوسی آمريكا به دست دانشجويان پيرو خط امام است. به اين مناسبت مروری داريم بر تحولات اين رخداد عظيم در تاريخ انقلاب اسلامی كه امام از آن به نام انقلاب دوم ياد كردند.

روز اول: ساعت ۱۰ صبح است. خيابان طالقانی وضع عادی خود را دارد. ماشين‌ها با سرعت و سروصدا عبور می كنند، فروشگاه ها بازند و كاركنان آنها سرگرم كارهای روزمره هستند. ناگهان گروهی نزديك به چهارصد نفر در حالی كه در طول خيابان طالقانی راهپيمايی می‌كنند، به سمت سفارت آمريكا می‌پيچند.

جوانان با شور و حرارت از در و ديوار سفارت بالا می‌روند و به درون محوطه سفارت می‌پرند.

خيابان بند می‌آيد و جوان‌ها تند و تيز يكی پس از ديگری از گوشه و كنار سفارت به داخل می‌روند، حالا هر كدامشان بازوبندی به دست و عكس امام به سينه دارند. در حالی كه باران نيز شروع به باريدن كرده، خبری بر روی تلكس خبرگزاری‌ها می رود كه تا سال‌ها اثراتش باقی خواهد ماند: «سفارت آمريكا در تهران اشغال شد.»

روز دوم: امام خمينی حركت دانشجويان را مورد تأييد قرار می‌دهد و می‌گويد:«امروز در ايران باز انقلاب است. انقلابی بزرگتر از انقلاب اول. در اين انقلاب شيطان بزرگ آمريكاست.»

آقای سيداحمد خمينی به نمايندگی از رهبری انقلاب در جمع دانشجويان حضور می‌يابد و در يك مصاحبه مطبوعاتی شركت می‌كند. خبرنگاری از او می‌پرسد علت حضور و مأموريتتان در رابطه با اشغال سفارت آمريكا چيست؟ او پاسخ می‌دهد: «من به دعوت برادران پيرو خط امام به اينجا آمدم.» سيداحمد خمينی اضافه می‌كند: «تمام مردم ايران از عمل دانشجويان پشتيبانی می‌كنند.» او در جواب خبرنگاری كه پرسيده بود: «آيا تضعيف دولت تا اين حد صحيح است؟» می گويد: «اين كار تضعيف دولت نيست، زيرا تمام ملت يكپارچه اين عمل را تأييد می‌كنند و لابد دولت هم از مردم است.»

اما چند ساعت پس از مصاحبه سيداحمد خمينی، دولت موقت مهندس بازرگان استعفاء می‌دهد و از قضا اين استعفاء پذيرفته می‌شود و از سوی رهبر انقلاب، شورای انقلاب مأمور اداره كشور می‌شود.

ابوالحسن بنی صدر نيز به سرپرستی وزارت امور خارجه برگزيده می‌شود.

روز ۱۶: خيابان‌های اطراف سفارت لبريز از حضور مردم است. انبوه جمعيت با عصبانيت پرچم آمريكا را آتش می‌زنند و فرياد می‌كشند: «مرگ بر آمريكا، مرگ بر كارتر».

بنی‌صدر، كفيل وزارت امور خارجه از سمتش كنار رفته و قطب‌زاده جای او را می‌گيرد. او می‌گويد: «نمی‌توان تا ابد گروگان‌ها را نگه داشت و آمريكا به عنوان سرزمين آزاد، نه می‌تواند تسليم تحقير واگذاری مردی بيمار به رژيم جمهوری اسلامی ايران بشود و نه از به خطر انداختن ۵۰ يا ۶۰ شهروندش برای نگه داشتن اين مرد بيمار راضی است.»

در خارج از مرزهای ايران خبرهای داغی وجود دارد. در اجتماعی بی‌سابقه شورای امنيت سازمان ملل با پانزده رأی بر آزادی فوری گروگان‌ها تأكيد می‌كند، در اين ميان حتی شوروی نيز رأی مثبت می‌دهد. ايران نشست نيويورك را تحريم كرد اما بنی‌صدر می‌گويد اگر همچنان وزير خارجه بود، به نيويورك می‌رفت، هر چند كه برخی منتقدان در شورای انقلاب او را از هواپيما برگرداندند.

۱۹ نوامبر(۲۸ آبان) دانشجويان سه گروگان را آزاد می‌كنند. دو تفنگدار سياهپوست و يك منشی زن. روز بعد آنها ده نفر زن و سياهپوست ديگر را نيز آزاد می‌كنند.

روز ۵۸: شورای امنيت در آخرين روزهای سال ۱۹۷۹ ميلادی با ۱۱ رأی موافق و بی‌هيچ مخالفتی و با امتناع روسيه و چكسلواكی از رأی دادن تصويب می‌كند كه ايران بايد تا هفتم ژانويه (۱۸ دی ۵۸)، گروگان‌ها را آزاد كند و اگر در اين مهلت گروگان‌ها آزاد نشوند، شورای امنيت قطعنامه شديدتری صادر می‌كند. همزمان والدهايم دبير كل سازمان ملل، تصميم می‌گيرد شخصاً به ايران برود و ديپلماسی قديمی را بيازمايد.

اما روزنامه‌های ايرانی در اول ژانويه (۱۲ دی)، با عكسی قديمی از او استقبال می‌كنند. در آن عكس والدهايم بر دست اشرف پهلوی، خواهر شاه، بوسه می‌زند. روزنامه جمهوری اسلامی در زير اين عكس اين‌گونه به والدهايم طعنه می زند:«آقای والدهايم، اين شما هستيد كه بر دست بدكاره‌ای بوسه می‌زنيد.»

والدهايم به ايران می‌آيد، اما هيچ يك از مقامات رسمی حاضر به ديدار او نمی‌شوند و او پس از سه روز بازمی گردد و هنگام بازگشت به شورای امنيت پيام می‌دهد كه اعمال زور عليه ايران تنها به تشديد مقاومت آنها می‌انجامد.

شورای امنيت دوبار تصويب قعطنامه را به تعويق می‌اندازد و در نهايت در ۲۲ دی ماه ۵۸ ( ۱۳ ژانويه ۱۹۸۰ )شورای امنيت بنا به پافشاری ايالت متحده تشكيل جلسه می‌دهد.

مك هنری نماينده آمريكا دعاوی خود را عليه ايران اقامه می‌كند و از شورا تقاضا می‌كند كه برای حفظ صلح بين‌المللی قطعنامه مورد درخواست ايالت متحده مبنی بر تحريم اقتصادی ايران را به تصويب برساند.

آن شب يكی از جلسات شورانگيز شورای امنيت در جريان بود. پس از چندين ساعت بحث و بررسی، انگلستان، نروژ، پرتغال و فرانسه از قطعنامه آمريكا حمايت می‌كنند، بنگلادش و مكزيك رأی ممتنع و چكسلواكی رأی مخالف و در نهايت شوروی با استفاده از حق وتو، قطعنامه آمريكا را به بايگانی شورای امنيت می‌سپارد.

ديپلماسی دبير كل شكست می‌خورد و ايالت متحده می‌گويد كه يك طرفه به قطعنامه عمل خواهد كرد.