آثار اعتکاف

اعتکاف تاثیر بسزایی در ریشه کن کردن گناهان دارد و معتکف در ایامی که از خلق جدا می شود و در مسجد به راز و نیاز می پردازد ، در حقیقت عبودیت خالصانه ذات حق را تمرین می کند . در روایات برای این عبادت آثاری ذکر شده است که ما در ذیل به برخی اشاره می کنیم :

آمرزش گناهان : در روایات چنین می خوانیم : « من اعتکف ایماناً و احتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه ؛ هرکس برای خدا و با ایمان کامل معتکف شود ، گناهان گذشته او بخشیده می شود . »

پاداش فراوان : در حدیثی چنین روایت شده است « المعتکف یعکف الذنوب و یجری له من الاجر کاجر عامل الحسنات کلها ؛ معتکف از انجام گناهان باز می ایستد و بدین وسیله اجری مانند اجر کسی که همه نیکی ها را انجام می دهد ، خواهد داشت . »

دوری از آتش : معتکف با اعمال خود در طول مدت اعتکاف ، در حقیقت سپری بین خود و آتش قرار می دهد . در روایتی می خوانیم :« ... من اعتکف یوماً ابتغاء ، وجه الله عزّوجل جعل الله بینه و بین النار ثلاثة خنادق ؛ کسی که روزی را برای رضایت خداوند متعال معتکف شود ، ذات حق بین او و آتش سه خندق ایجاد می کند . »

منابع :

سیوطی ، جلال الدین ، الجامع الصغیر ، ج2 ، ص575 ؛ 

متقی هندی ، کنز الاعمال ، ج8 ، ص531 ؛

حقیقت اعتکاف

با تامل در روایات اهل بیت و کلمات بزرگان این نکته به خوبی معلوم می شود که حقیقت و روح همه عبادات همان توجه و یاد قلبی مؤمن نسبت به خداوند متعال است و فقط عبادتی که با توجه و یاد الهی انجام بگیرد مطلوب درگاه احدیت است و مؤمن از آن بهره می برد و هر گاه عبادتی خالی از توجه قلبی باشد بهره ای برای مؤمن ندارد .

به عنوان نمونه در مورد نماز از امام باقر روایت شده که فرمودند :

به درستی که برای خدا نصف نمازش یا ثلث آن یا ربع یا خمس آن بالا نمی رود برای او از نمازش مگر آن مقدار که قلبش متوجه خداوند بوده است .

همچنین ایشان انسانی که به یاد خدا باشد را در همه حال در حال نماز می داند :

مؤمن دائم در نماز است تا زمانی که در یاد خداست ، ایستاده باشد یا نشسته یا خوابیده ...

در مورد روزه هم حضرت علی می فرمایند :

چه بسیار روزه داری که بهره ای از روزه اش نمی برد مگر گرسنگی و تشنگی و ...

پر واضح است که اعتکاف هم به عنوان یک عمل عبادی بزرگ از این قاعده مستثنی نیست .

به همین خاطر حضرت امیر ( ع ) به معتکفین سفارشات بسیار ارزنده ای دارند و آنها را سوق به روح و حقیقت اعتکاف داده و از چیز هایی که مفسد و از بین برنده حقیقت اعتکاف است نهی می فرمایند :

« باید معتکف ملازم مسجد شود و به ذکر خدا ، تلاوت قرآن و خواندن نماز مشغول باشد و به سخنانی در مورد دنیا نپردازد و خود را سرگرم انشاد ( سرودن و خواندن ) شعر نکند و از خرید و فروش پرهیز کند و بر جنازه ای حاضر نشود و مریضی را عبادت نکند و با زنی ( نامحرم ) در خانه ای خلوت ننماید . از گفتار و سخنان زشت بپرهزد و با هیچ کس مجادله نکند و هر قدر از گفت و گو با مردم دوری کند ، برایش بهتر است . »

منابع :

تمیمی ، نعمان بن محمد ، دعائم الاسلام ، ج1 ، ص 287 ؛

ناصری اصفهانی ، اعتکاف ابرار ، ص 31 - 33

اعتکاف در لغت ، اقبال به سوی چیزی است . همراه با تعظیم و بدون انصراف ، و در اصطلاح عبارت است از اقامت سه روزه یا بیشتر در مسجد به قصد عبادت یا قربت با شرایط مخصوص . البته بعید نیست که صرف توفیق در مسجد همراه با قصد قربت – بدون قصد عبادت دیگری در تحقق اعتکاف کفایت کند .

اهمیت اعتکاف از دیدگاه قرآن

یکی از بهترین فرصت ها برای خودسازی ، اعتکاف است . می توان در همه کارها قصد تقرب کرد . اما اعتکاف ، فراغتی برای عبادت و تفکر ، و مناجات با قاضی الحاجات و خلوت با اوست . در اعتکاف است که می توان تعلقات را در راه محبوب حقیقی ذبح کرد و از کثرت روی گرداند و به سوی وحدت حرکت نمود و با تهذیب نفس و اندوختن سرمایه تقوا و اخلاص ، آخرت خود را آباد کرد .

قرآن کریم بر این سنت حسنه که محبوب انبیا . اولیا بوده ، تاکید کرده است . و ماده (( عکف )) نه بار در این کتاب آسمانی به کار رفته که در برخی از موارد معنای لغوی آن منظور بوده است که از آن جمله است : « قالُوا نَعبُدُ أصنَاماً فَنَظَلُّ لَها عَاکِفِینَ ؛ گفتند : بتهایی را می پرستیم ، و همه روز ملازم آنهاییم » ( شعرا ، 71  )

و در بعضی معنای اصطلاحی آن مراد است . از جمله : «... وَ إذ جَعَلنَا البَیتَ مَثَابَةَ لِلنَّاسِ وَ أمناً وَاتَّخِذُوا مِن مَقَامِ إبرَاهیمَ وَ إسمَاعِیلَ أن طَهِّرَا بَیتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالعَاکِفِینَ وَالرُکَّعِ السُّجُودِ ؛ و ( به خاطر بیاورید ) هنگامی که خانه کعبه را محل بازگشت و مرکز امن و امان برای مردم قرار دادیم . و ( برای تجدید خاطره ) ، از مقام ابراهیم ، عبادت گاهی برای خود انتخاب کنید . و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که : خانه مرا برای طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان ، پاک و پاکیزه کنید .» ( بقره ، 125 )

جمعی از مفسران مراد از ((عاکفین)) در آیه شریفه را اعکاف کنندگان ( معنای اصطلاحی ) دانسته اند ؛ بعضی آن را به (( مقیمین )) و (( ساکنین )) ( معنای لغوی ) تفسیر کرده اند و عده ای هر دو را در آیه شریفه احتمال داده اند .

آیه دیگری که مفسران آن را به اعتکاف مصطلح تفسیر کرده اند ، آیه 187 سوره مبارکه بقره است : «... و لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أنتُم عَاکِفُونَ فِی المَسَاجِد تِلکَ حُدُودُ اللهِ فَلَا تَقرَبُوهَا...؛ هنگامی که در مساجد معتکف هستید ، با آنان ( زنان خود ) آمیزش نکنید ؛ این حدود احکام الهی است ، به آنها نزدیک نشوید ( که مبادا تجاوزکنید . ) » عموم مفسران (( عاکفون )) را در این آیه شریفه به اعتکاف کنندگان ( معنای اصطلاحی ) تفسیر کرده اند .

در فضیلت اعتکاف همین بس که معادل طواف خانه خدا قرار گرفته است و همتای رکوع و سجود قرار به شمار آمده است ؛ همچنین در فضیلت دو تن از انبیای بزرگ الهی چنین آمده است که آنها مامور شده اند تا کعبه و حریم آن را از لوث وجود بت و بت پرستی تطهیر کنند تا عبادت کنندگان در کنار قبله و حرم امن الهی به طواف ، اعتکاف ، رکوع و سجود بپردازد .

منابع :  

یزدی ، سید محمد کاظم ، عروة الوثقی ، ج2 ، ص90 ؛

جوادی آملی ، عبدالله ، حکمت عبادات ، ص181 ؛

باسمه تعالی

« امید »

آدمی همیشه با امید به آینده­ای بهتر زندگی می کند. این امید که روزی جهان شاهد هیچ ظلم و ستمی نباشد و همه جا را عدل و عدالت فرا گیرد، از دغدغه­های اصیل ما انسان هاست. از این رو مسأله­ ی ظهور منجی در طول تاریخ دغدغه ی ذهنی انسان­های زیادی بوده است.

وقتی به سیره­ ی ائمه ­ی طاهرین (علیهم السلام) نیز می نگریم، بارها و بارها با این موضوع مواجه می­شویم. یاران و اصحاب آن بزرگواران در شرایط گوناگون با پرسش گری نسبت به مسأله منجی این دغدغه ی ذهنی خود را مطرح می کردند. ائمه (علیهم السلام) هم بنا به ظرفیت افراد این موضوع را شکافده و به بررسی آن می پرداختند و به توصیف شرایط ظهور و مشخصات دوران طلایی آن می پرداختند. نمونه­ ی زیر یکی از این پرسش گری ها در زمان امام جواد (علیه السلام) می­باشد که حضرت به بررسی و پاسخ آن پرداخته­اند:

عبدالعظیم حسنی از شاگردان و یاران برجسته ی امام جواد (علیه السلام) خدمت آن حضرت رسید و عرضه داشت: آرزوی دیدار قائم آل محمد (عجل الله فرجه الشریف) را دارم. همان کسی که دنیا را پر از عدل و داد خواهد کرد، پس از آن که پر از ظلم و جور شده باشد.

امام جواد (علیه السلام) فرمود: ما امامان، همگی قائم به امر پروردگار و هدایت گر به دین حق هستیم؛ اما آن قائمی که خداوند زمین را توسط او از اهل کفر پاکیزه خواهد کرد و عدالت را در سطح گیتی می­گستراند، آن کسی است که ولادتش مخفی است و از نظرها پنهان است. او همنام پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می­باشد.

خداوند زمین را برایش آماده و هر مشکلی را برایش آسان خواهد کرد. از اطراف عالم به تعداد یاران جنگ بدر یعنی 313 نفر به او ملحق می­شوند و این همان کلام خداست که می­فرماید: "هر کجا باشید خدواند شما را جمع خواهد کرد و خداوند بر همه چیز قادر است. "⁽¹⁾

سپس امام جواد (علیه السلام) فرمود: هنگامی که این عده از اهل اخلاص تجمع کردند، خداوند فرمان ظهورش را صادر می­کند...

حال ما در زمانه­ ی غیبت امام دوازدهم (علیه السلام) به سر می­بریم و منجی الهی، پرده نشین این دوران می­باشد. اما شکی نیست که لحظه به لحظه به زمان فرج نزدیکتر می­شویم. با توجه به این شرایط، دغدغه ­ی ذهنی ظهور منجی که در طول دوران­ها مطرح بوده است، چه میزان از فکر ما را به خود مشغول کرده است؟ واقعا چه مقدار از وقت زندگیمان را صرف تأمل در آن و آماده سازی خود و دیگران می­کنیم؟ باشد که بیاندیشیم...

(برگرفته از کتاب "سیره­ی عملی اهل بیت (علیهم السلام)، جلد 11"، تألیف حجة السلام سید کاظم ارفع)

10 رجب سال روز  ولادت

نهمین حجت برگزیده­ی خدا، جواد الائمه

حضرت امام محمد تقی (عليه السلام) 

را به شما دوستان  گرامی تبریک و تهنیت می گویم.

..................................................

پاورقی:

1ـ "...أین ما تکونوا یأت بکم الله جمیعا إن الله علی کل شی قدیر" (سوره ی بقره، آیه ی 148)

 طراح قالب: رضا امین زاده

Powered By
  BLOGFA.COM